Cod agored

Gyda chyhoeddiad Facebook fis diwethaf bod ei wefan wedi croesawu ei hanner biliynfed defnyddiwr, gallwn ddweud yn sicr bod rhwydweithio cymdeithasol yma i aros. Mae Facebook wedi mynd yn bell mewn amser byr, ac mae rhan o’i lwyddiant yn deillio o’r ffaith ei fod yn defnyddio technolegau cod agored. Ond beth yw cod agored, a sut y mae’n effeithio arnoch chi?

Yn yr hinsawdd ariannol anodd sydd ohoni, lle mae arbed costau’n hanfodol, mae’n bosibl mai cod agored yw’r dewis gorau. Mae’r rhan fwyaf o feddalwedd cod agored ar gael yn rhad ac am ddim, ond nid yw hynny’n golygu ei fod yn feddalwedd o safon is neu’n feddalwedd sydd wedi’i ysgrifennu’n wael. Mae’r rhan fwyaf o’r gweinyddion sydd ar y rhyngrwyd yn defnyddio meddalwedd cod agored, ac mae hynny’n cynnwys un o gewri’r rhyngrwyd, Google. Yn wir mae porwr gwe Google, sef Chrome, yn seiliedig ar safonau cod agored ac mae hyd yn oed Apple wedi rhoi cynnig ar ddefnyddio cod agored o OSX 10.5 ymlaen.

Ond beth yw cod agored?

Mae’r term cod agored yn cyfeirio’n fras at y modd y caiff meddalwedd ei ysgrifennu. Mae’r rhan fwyaf o feddalwedd masnachol yn feddalwedd cod caeëdig neu batent. Mae hynny’n golygu na allwch weld llinellau’r cod sy’n sail i’r rhaglen a bod hawlfraint ar y cod. Gyda chod agored gallwch gael gafael ar linellau’r cod ac rydych yn rhydd i newid neu ailysgrifennu’r cod.

Mae cwmnïau meddalwedd masnachol yn cyflogi rhaglenwyr i ysgrifennu eu cod, ac mae’r cod hwnnw’n eiddo i’r cwmni ac nid i’r rhaglennydd/rhaglenwyr unigol. Fel rheol, caiff meddalwedd cod agored ei ysgrifennu gan wirfoddolwyr di-dâl sydd ar wasgar ar hyd a lled y byd. Gall unrhyw un gael gafael ar y cod a chyfrannu ato, a dywed y sawl sydd o blaid meddalwedd cod agored mai dyma’r rheswm pam y mae meddalwedd cod agored yn fwy diogel na meddalwedd cod caeëdig, gan fod mwy o bobl yn sganio eu cod i sylwi ar gamgymeriadau a diffygion posibl o ran diogelwch.

Mae cod agored yn cynnig cyfleusterau i fusnesau, sy’n amrywio o systemau gweithredu ar gyfer cyfrifiaduron pen desg i gyfleusterau ar gyfer gweinyddion. Er bod meddalwedd rhad ac am ddim yn lle meddalwedd masnachol yn ymddangos yn ddeniadol, mae goblygiadau i’w hystyried. Mae llawer o gwmnïau wedi nodi na chawsant fawr ddim problemau wrth newid yn gyfan gwbl i feddalwedd amgen cod agored, tra mae eraill wedi nodi eu bod wedi’u rhwystro gan becyn meddalwedd neu galedwedd wedi’i deilwra nad yw cod agored yn ei gynnal ar hyn o bryd. Gall y gost o ran amser sy’n gysylltiedig ag ailhyfforddi staff fod yn ffactor enfawr, ac mae llawer yn ystyried hynny’n rhwystr enfawr sy’n eu hatal rhag mabwysiadu cod agored.

Does dim rhaid defnyddio Microsoft bob amser

Er na fydd dewisiadau amgen yn lle Microsoft Windows a Microsoft Office efallai’n hollol addas i bawb, mae tuedd cynyddol ymysg cwmnïau i roi’r gorau i ddefnyddio systemau gweithredu gweinyddion masnachol a dechrau defnyddio dewisiadau amgen cod agored. Mae nifer o gwmnïau bellach yn cynnig gweinyddion cod agored sy’n cynnig yr un gwasanaethau, os nad rhai sy’n well, na’r gweinyddion masnachol sy’n cystadlu â nhw. Mae system weithredu ddiweddaraf Microsoft i fusnesau bach yn gofyn am galedwedd newydd a mwy o gof, sy’n brosiect drud. Bydd Clear OS – dewis amgen o ran gweinydd i fusnesau bach gan Clear Foundation – yn rhedeg yn hollol ddidrafferth ar eich caledwedd cyfredol, ac o safbwynt y defnyddiwr ni fydd unrhyw wahaniaeth rhyngddynt. Fel rheol, bydd systemau gweithredu gweinyddion cod agored yn cynnwys technolegau ar gyfer cynnal gwefannau, cronfeydd data a meddalwedd gwrthfirws, gwrth-sbam a mur gwarchod yn fewnol.

Felly, pwy sy’n defnyddio meddalwedd cod agored?

Mae Adran Amddiffyn yr Unol Daleithiau, Llynges yr Unol Daleithiau, Senedd Ffrainc, Cyfnewidfa Stoc Llundain, Banc Masnachol Tsieina, IBM ac Amazon i gyd yn gwmnïau mawr ac yn adrannau llywodraeth sydd wedi elwa o feddalwedd cod agored, heb sôn am wefan rhwydweithio cymdeithasol fwya’r byd a Google. Felly, a allech chi elwa o feddalwedd cod agored?

I gael rhagor o wybodaeth am raglenni cod agored, ffoniwch ni ar 01239 712345 neu ebostiwch info@telemat.co.uk